1. Bối cảnh và xu hướng phí sàn của thị trường E-commerce Việt Nam

• Sau giai đoạn bùng nổ và đốt tiền để chiếm lĩnh thị phần, thị trường TMĐT Việt Nam năm 2026 đã bước sang giai đoạn trưởng thành. Theo báo cáo "Doanh thu & Tiêu dùng Thương mại điện tử Việt Nam 2025" do YouNet ECI công bố, tổng GMV trên 4 sàn Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki đạt khoảng 458,16 nghìn tỷ đồng, tăng 26% so với năm 2024. Shopee giữ vị trí nền tảng lớn nhất với 57,5% thị phần; TikTok Shop tăng trưởng 93% doanh thu, nâng thị phần từ 26,9% lên 39,6%. Hai sàn cùng chiếm gần 98% tổng GMV. Khi thị phần đã đủ lớn và những gian hàng lỗ rời nền tảng, cả hai sàn bắt đầu chuyển trọng tâm sang tối ưu doanh thu. Đây là xu hướng đã xảy ra ở Amazon, Alibaba, và Douyin tại Trung Quốc.‍
• TikTok Shop (Áp dụng từ 09/05/2026): Bản thân TikTok Shop đang chuyển dịch từ một nền tảng hỗ trợ tăng trưởng nóng sang mô hình kinh doanh bền vững hơn, chấp nhận tăng mạnh các loại phí để lọc bớt những gian hàng kém chất lượng. TikTok Shop tăng mạnh phí cố định và phí vận hành. Đặc biệt đối với các gian hàng Mall ngành hàng Sức khỏe & Sắc đẹp hoặc Mẹ & Bé, phí hoa hồng cố định có thể chạm mức 17,8%. Điều này tạo áp lực cực lớn lên các brand có biên lợi nhuận mỏng.‍
• Shopee (Áp dụng từ 01/05/2026): Áp dụng chiến thuật "Tăng phí giao dịch - Giảm phí hoa hồng" cho các ngành hàng thiết yếu. Đây là nỗ lực nhằm duy trì lợi thế cạnh tranh về giá ở nhóm hàng FMCG (Tiêu dùng nhanh) trong khi vẫn đảm bảo doanh thu từ các dịch vụ hạ tầng và vận hành. Shopee tăng phí giao dịch lên mức 6% (tính trên cả giá sản phẩm và phí vận chuyển). Tuy nhiên, sàn này lại thực hiện giảm 1% phí hoa hồng cố định cho nhóm hàng tiêu dùng nhanh để hỗ trợ các brand ngành hàng này giữ chân khách hàng

2. Chi tiết thay đổi chi phí sàn TikTok Shop - trước và sau (áp dụng từ 09/05/2026)

Thay đổi quan trọng: Phí hoa hồng và phí giao dịch không được hoàn lại kể cả khi đơn bị trả hàng sau khi giao thành công. Với các ngành có tỷ lệ hoàn trả cao như thời trang (15-25%), nhãn hàng đang phải trả phí sàn trên cả những đơn không tạo ra doanh thu thực. Đây là thay đổi ảnh hưởng đến dòng tiền nhiều nhất trong đợt điều chỉnh này.

3. Chi tiết thay đổi chi phí sàn Shopee - trước và sau (Dự kiến áp dụng từ 01/05/2026)

Thay đổi quan trọng: Shopee tính phí giao dịch 6% trên tổng giá trị đơn bao gồm cả phí vận chuyển. Ví dụ: đơn bỉm thùng 320.000đ + phí ship 65.000đ → Shopee tính 6% trên 385.000đ = 23.100đ phí giao dịch. Nếu không tính phần ship vào, con số chỉ là 19.200đ. Chênh lệch này nhỏ trên từng đơn nhưng cộng dồn theo tháng sẽ là khoản đáng kể với các brand hàng nặng hoặc đơn có phí ship cao.

4. Bảng so sánh chi phí 2 sàn Shopee & TikTok Shop

Bảng dưới tổng hợp toàn bộ chi phí phát sinh trên một đơn hàng, từ phí sàn bắt buộc đến chi phí vận hành thực tế. Số liệu lấy từ Shopee Seller Center và TikTok Shop Seller Center Vietnam, áp dụng cho ngành hàng Mall Health / Mom&Baby.

5. Tác động cụ thể đến từng nhóm ngành hàng

5.1. Nhóm ngành chịu áp lực lớn nhất

• ‍Brand Beauty, Skincare, Health trên cả hai sàn

Đây là nhóm chịu tác động kép: cả Shopee lẫn TikTok Shop đều áp mức hoa hồng tối đa 17,8% cho ngành này từ tháng 5/2026. Cộng với 6% phí giao dịch và 4% Voucher Extra, tổng phí cứng đã chạm ~28%, chưa tính marketing và vận hành. Với biên gộp thông thường của ngành 35-45%, khoảng không gian lợi nhuận thực tế đang thu hẹp nhanh.

• ‍Brand Mẹ & Bé, hàng nặng/cồng kềnh trên Shopee

Ngoài mức hoa hồng cao, các brand ngành này còn chịu thêm chi phí ẩn đặc thù của Shopee: phí giao dịch 6% được tính trên cả phần phí vận chuyển người mua trả. Với một đơn bỉm thùng 320.000đ có phí ship 65.000đ, Shopee thu phí giao dịch trên tổng 385.000đ thay vì chỉ trên giá sản phẩm như TikTok. Khoản chênh này cộng dồn theo sản lượng đơn hàng hàng tháng là con số đáng kể trong P&L.

• ‍Brand thời trang có tỷ lệ hoàn hàng cao trên TikTok Shop

Từ 01/04/2026, phí hoa hồng và phí giao dịch không được hoàn lại kể cả khi đơn bị trả sau khi giao thành công. Với ngành thời trang có tỷ lệ hoàn trả thực tế 15-25%, brand đang phải chịu phí sàn trên cả những đơn không tạo ra doanh thu.

5.2. Nhóm ngành ít bị ảnh hưởng và có lợi thế

• ‍Brand FMCG và hàng thiết yếu trên Shopee

Từ 01/05/2026, Shopee giảm 1% phí hoa hồng cho nhóm thực phẩm, nhu yếu phẩm và chăm sóc nhà cửa. Lần đầu tiên phí hoa hồng Shopee ở phân khúc này thấp hơn TikTok Shop trong bối cảnh GMV nhóm FMCG trên Shopee tăng 57% và đang là ngành lớn thứ hai toàn thị trường. Đây là thời điểm phù hợp để brand FMCG xem xét lại trọng số nguồn lực giữa hai sàn.

6. Kết luận

Việc tăng phí sẽ tạo áp lực thanh lọc thị trường theo hướng tự nhiên: brand vận hành không hiệu quả, không kiểm soát được chi phí sẽ dần rời thị trường. Đây là cơ hội cho những brand đã xây dựng được thương hiệu, kiểm soát tốt P&L và có đa dạng kênh phân phối vươn lên, sẽ ở vị thế tốt hơn khi cạnh tranh giảm bớt.

Để biến áp lực tăng phí thành cơ hội bứt phá, doanh nghiệp cần một lộ trình vận hành tinh gọn và quản trị P&L chặt chẽ. UpBase đồng hành cùng doanh nghiệp tối ưu từng điểm chạm chi phí, giúp doanh nghiệp tăng trưởng bền vững trên mọi nền tảng.

Kết nối với UpBase ngay để chuẩn hóa dòng tiền cho gian hàng của bạn.